logo

تأثیر فناوری بر محیط کار: چگونه فناوری در حال تغییر است

اظهارنامه مالیات بر ارزش‌افزوده – آشنایی و چگونگی محاسبۀ مالیات ارزش‌افزوده

اظهارنامه مالیات بر ارزش‌افزوده – آشنایی و چگونگی محاسبۀ مالیات ارزش‌افزوده مالیات بر ارزش‌افزوده؛ به‌طور مستقیم از درآمد اشخاص کسر نمی‌شود بلکه تابع خرید و مصرف است و در نتیجه این نوع مالیات را می‌توان در دستۀ مالیات غیرمستقیم قرار داد. مالیات بر ارزش‌افزوده در طول مراحل تولید کالا و خدمات بر اساس درصدی مشخص تعیین و توسط مصرف‌کنندۀ نهایی پرداخت می‌شود. طبق قانون مالیاتی کشور، محاسبۀ مالیات ارزش‌افزوده با استفاده از خود اظهاری مالیاتی در سامانۀ ارزش‌افزوده سازمان مالیاتی کشور صورت می‌گیرد. تعریف ارزش‌افزوده و مالیات بر ارزش‌افزوده و انواع آن ارزش‌افزوده را می‌توان ارزشی دانست که در مراحل تولید محصولات به قیمت آن افزوده می‌شود به‌عبارتی‌دیگر، با طی کردن هر مرحله از فرآیند تولید، مقداری ارزش به محصول اضافه می‌شود و اختلاف قیمت بین ارزش محصول در حالت ابتدایی و خام با محصول نهایی تولیدشده را می‌توان ارزش‌افزوده دانست. اکنون با این توضیح مقدماتی به موضوع اصلی مقاله بپردازیم، مالیات ارزش‌افزوده چیست؟ همان‌طور که در بالا اشاره شد، مالیات بر ارزش‌افزوده یک نوع مالیات غیرمستقیم است که در ایران از سال 1387 با تصویب قانون مالیات بر ارزش‌افزوده در مجلس شورای اسلامی وقت اجرایی شد و در متن آن قانون در تعریف مالیات بر ارزش‌افزوده آمده: «مالیات غیرمستقیم که بر تفاوت بین ارزش کالاها و خدمات عرضه‌شده باارزش کالاها و خدمات خریداری یا تحمیل‌شده در یک دورۀ معین وضع می‌شود». همان‌طور که قبلاً اشاره شد، مالیات بر ارزش‌افزوده؛ توسط مصرف‌کننده نهایی در هنگام خرید یک کالا یا خدمات می‌پردازد و در ادامه فروشندگان این مالیات را جمع‌آوری و طبق ساختار و فرآیندی در مدت‌زمانی مشخص به سازمان امور مالیاتی کشور پرداخت می‌کنند و سبب می‌شود این نوع مالیات به‌عنوان یک منبع مهم درآمدی برای دولت تلقی و شدت وابستگی دولت به اقتصاد نفتی کاهش یابد. از سوی دیگر، به‌طورکلی سه نوع مالیات بر ارزش‌افزوده وجود دارد: 1) مالیات بر ارزش‌افزوده تولیدی؛ بر کلیۀ کالاهای تولیدشده اطلاق می‌شود که در این خصوص هم شامل کالاهای مصرفی و کالاهای سرمایه‌ای است و اعتبار مالیاتی برای بنگاه‌های اقتصادی به‌حساب نمی‌آید. 2) مالیات بر ارزش‌افزودۀ درآمدی؛ در این نوع به نسبت نوع اول پایۀ مالیاتی کمتری ایجاد می‌شود. در این نوع مالیات بر ارزش‌افزوده، مالیات بر فروش تولید خالص کالاهاست و استهلاک کالا از پایۀ مالیات کسر می‌شود. 3) مالیات بر ارزش‌افزودۀ مصرفی؛ مالیات بر کالاها و خدمات مصرفی تعیین می‌شود و سرمایه‌گذار مشمول مالیات نمی‌شود و فشار مالیاتی از تولید حذف می‌شود. اظهارنامۀ مالیات بر ارزش‌افزوده – مهلت تسلیم و ارسال آن در حال حاضر اظهارنامۀ مالیات بر ارزش‌افزوده به‌صورت خود اظهاری مؤدیان مالیاتی محاسبه و در 3 ماه یا پایان هر فصل به مدت 15 روز به صاحبین مشاغل فرصت داده می‌شود که از طریق سامانۀ ارزش‌افزوده، به نشانی www.my.tax.gov.ir اظهارنامۀ خود را تکمیل و میزان مالیات خود را بر اساس فیش صادرشده به ادارۀ امور مالیاتی به‌صورت غیرحضوری پرداخت کنند. این مالیات شامل تمامی مشاغلی است که با خریدوفروش کالا و خدمات سروکار دارند. از سوی دیگر، همان‌طور که گفته شد سازمان امور مالیاتی کشور برای ارسال اظهارنامه ارزش‌افزوده مهلتی تعیین کرده و در شرایطی که مشمولان در مدت‌زمان مشخص‌شده اقدام به تکمیل و ارسال اظهارنامۀ ارزش‌افزوده نکنند مشمول جریمه خواهند شد و در این زمینه، نداشتن فعالیت مالی هم دلیلی برای عدم ارسال اظهارنامه نیست و افراد باید اظهارنامۀ خود را همراه با مدارک مربوط ارائه نمایند. مواردی که فعل یا ترک فعل آن منجر به تعلق گرفتن جریمه خواهند شد: • افرادی که در مدت‌زمان تعیین‌شده اقدام به ثبت‌نام نکنند. • درج و واردکردن اطلاعات غلط در زمان ثبت‌نام. • عدم تحویل اظهارنامۀ قانونی • عدم ارائه دفاتر قانونی پلمپ شدۀ شرکت‌ها. • عدم پرداخت بدهی در مدت‌زمان تعیین‌شده مشاغلی که شامل مالیات بر ارزش‌افزوده می‌شوند: مالیات بر ارزش‌افزوده، تمامی مشاغلی را که به هر طریقی با خریدوفروش کالا و خدمات مربوط می‌شوند شامل می‌شود. شغل‌هایی که در زیر بیان‌شده به‌طورکلی دسته‌بندی‌هایی هستند که موظف به پرداخت هستند: 1) کلیه واردکنندگان و صادرکنندگان 2) کارخانه‌ها و کارگاه‌های تولیدی و بهره‌برداران از معادن 3) ارائه‌دهندگان خدمات حسابرسی، حسابداری، دفترداری و همچنین خدمات مالی 4) حسابداران رسمی شاغل و موسسه‌های حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران 5) ارائه‌دهندگان انواع خدمات مدیریتی و مشاوره‌ای 6) ارائه‌دهندگان انواع خدمات انفورماتیک و رایانه‌ای اعم از سخت‌افزاری و نرم‌افزاری و طراحی سیستم 7) هتل‌ها، متل‌ها و مهمان‌پذیرها 8) بنکداران، عمده‌فروش‌ها، فروشگاه‌های بزرگ، واسطه‌های مالی، نمایندگان توزیع کالاهای داخلی و وارداتی و صاحبان انبارها 9) نمایندگان موسسه‌های تجاری و صنعتی اعم از داخلی و خارجی 10) موسسه‌های حمل‌ونقل موتوری و باربری، زمینی، هوایی، دریایی 11) موسسه‌های مهندسی، تبلیغاتی و بازاریابی 12) فروشندگان طلا، جواهرات و آهن‌آلات 13) صاحبان تالارهای پذیرایی و رستوران‌ها، نمایشگاه‌ها و فروشگاه‌های خودرو و بنگاه معاملات املاک 14) صاحبان تعمیرگاه‌های مجاز خودرو 15) صاحبان دفاتر اسناد رسمی 16) صاحبان مراکز ارتباطات رایانه‌ای و دفاتر خدمات ارتباطی و دفاتر خدمات دولت 17) صاحبان سینماها تماشاخانه‌ها و مکان‌ها تفریحی و ورزشی 18) چلوکبابی‌ها، سالن‌های غذاخوری و سفره‌خانه‌های سنتی 19) اغذیه‌فروشی‌ها با مالکیت و نام تجاری 20) صاحبان دفاتر خدماتی مسافرتی و جهانگردی مشاغلی که شامل مالیات بر ارزش‌افزوده نمی‌شوند: مطابق ماده دوازده قانون مالیات دسته‌های زیر از پرداخت مالیات بر ارزش‌افزوده معاف هستند: 1) محصولات کشاورزی فرآوری نشده 2) دام و طیور زنده، آبزیان، زنبورعسل و نوغان 3) انواع کود، سم، بذر و نهال 4) آرد خبازی، نان، گوشت، قند، شکر، برنج، حبوبات و سویا، شیر، پنیر، روغن نباتی و شیر خشک مخصوص تغذیه کودکان 5) کتاب، مطبوعات، دفاتر تحریر و انواع کاغذ چاپ، تحریر و مطبوعات 6) کالاهای اهدایی به صورت بلاعوض به وزارتخانه‌ها، مؤسسات دولتی و نهادهای عمومی غیردولتی با تأیید هیئت‌وزیران و حوزه‌های علمیه با تأیید حوزه گیرنده هدایا 7) کالاهایی که همراه مسافر و برای استفاده شخصی تا میزان معافیت مقرر طبق مقررات صادرات و واردات، وارد کشور می‌شود. مازاد بر آن طبق مقررات این قانون مشمول مالیات خواهد بود. 8) اموال غیرمنقول 9) انواع دارو، لوازم مصرفی درمانی، خدمات درمانی (انسانی، حیوانی و گیاهی) و خدمات توان‌بخشی و حمایتی 10) خدمات مشمول مالیات بر درآمد حقوق، موضوع قانون مالیات‌های مستقیم 11) خـدمـات بـانـکی و اعتباری بانک‌ها، مؤسسات و تعاونی‌های اعتباری و صندوق‌های قرض‌الحسنه مجاز و خدمات معاملات و تسویه اوراق بهادار و کالا در بورس و بازارهای خارج از بورس 12) خدمات حمل‌ونقل عمومی مسافری برون‌شهری و درون‌شهری، جاده‌ای، ریلی، هوایی و دریایی. 13) فرش دستباف 14) انواع خدمات پژوهشی و آموزشی که طبق آیین‌نامه‌ای که با پیشنهاد مشترک وزارتخانه‌های علوم تحقیقات و فناوری، امور اقتصادی و دارایی، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، آموزش‌وپرورش و کار و امور اجتماعی ظرف مدت شش ماه از تاریخ تصویب این قانون به تصویب هیئت‌وزیران می‌رسد 15) خوراک دام و طیور 16) رادار و تجهیزات کمک ناوبری هوانوردی ویژه فرودگاه‌ها بر اساس فهرستی که به پیشنهاد مشترک وزارت راه و ترابری و وزارت امور اقتصادی و دارایی تهیه و ظرف مدت شش ماه از تاریخ تصویب این قانون به تصویب هیئت‌وزیران می‌رسد معاف از مالیات بر ارزش‌افزوده هستند. 17) اقلام با مصارف صرفاً دفاعی (نظامی و انتظامی) و امنیتی بر اساس فهرستی که به پیشنهاد مشترک وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و وزارت امور اقتصادی و دارایی تهیه و به تصویب هیئت‌وزیران می‌رسد. فهرست مذکور از اولین دوره مالیاتی پس از تصویب هیئت‌وزیران قابل‌اجرا خواهد بود. جمع‌بندی مطلبی که در خصوص اظهارنامۀ مالیات بر ارزش‌افزوده باید به آن دقت شود این است که برخلاف دوره‌های گذشته، فرم‌های اظهارنامۀ مالیاتی به صورت کاغذی تکمیل می‌شد، در سال 1403 این کار کاملاً به صورت الکترونیکی و غیرحضوری امکان‌پذیر است. لازم به یادآوری است که اگر مشمولان پرداخت در مدت‌زمان مشخص‌شده نسبت به ثبت‌نام، تکمیل و ارسال اظهارنامه ارزش‌افزوده اقدام نکنند، جریمه‌ای به میزان 50 درصد مالیات متعلقه را باید پرداخت و در صورت امتناع دوباره از پرداخت جریمه، باید معادل ماهانه 2 درصد مالیات متعلقه را نیز پرداخت نماید.